Instruktaż stanowiskowy jest ważnym elementem szkolenia wstępnego BHP. Jego zadaniem jest przygotowanie pracownika do bezpiecznego wykonywania pracy na konkretnym stanowisku oraz zapoznanie go z zagrożeniami występującymi w miejscu pracy.
W przypadku pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych instruktaż stanowiskowy ma szczególne znaczenie. Pracownicy ci często wykonują prace związane z obsługą maszyn i urządzeń, wykorzystują narzędzia, wykonują prace transportowe, montażowe, budowlane, produkcyjne lub inne prace, podczas których mogą występować czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe.
Kiedy należy przeprowadzić instruktaż stanowiskowy? Kto może go przeprowadzić? Jak powinien wyglądać prawidłowo przeprowadzony instruktaż i jak należy go udokumentować?
W tym artykule wyjaśniamy najważniejsze kwestie dotyczące instruktażu stanowiskowego na stanowiskach robotniczych.
Czym jest instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy jest częścią szkolenia wstępnego BHP. Powinien przygotować pracownika do bezpiecznego wykonywania pracy na określonym stanowisku.
Podczas instruktażu pracownik powinien zostać zapoznany między innymi z czynnikami środowiska pracy występującymi na danym stanowisku, zagrożeniami związanymi z wykonywaną pracą, zasadami ochrony przed tymi zagrożeniami oraz metodami bezpiecznego wykonywania powierzonych mu czynności.
Instruktaż nie powinien więc ograniczać się wyłącznie do przekazania pracownikowi dokumentów do podpisania. Jego podstawowym celem jest zdobycie przez pracownika wiedzy i umiejętności potrzebnych do bezpiecznego wykonywania konkretnej pracy.
Kto musi odbyć instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku między innymi w przypadku pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym.
Dotyczy to również pracowników zatrudnianych na innych stanowiskach, na których występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych.
Instruktaż stanowiskowy jest również wymagany w przypadku pracownika przenoszonego na takie stanowisko, a także ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu oraz studenta odbywającego praktykę studencką.
Jeżeli pracownik wykonuje pracę na kilku stanowiskach, powinien odbyć instruktaż stanowiskowy na każdym z nich.
Kto może przeprowadzić instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy może przeprowadzić pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami, pod warunkiem posiadania odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia zawodowego oraz odpowiedniego przeszkolenia w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.
Jak powinien wyglądać instruktaż stanowiskowy?
Prawidłowo przeprowadzony instruktaż powinien być dostosowany do konkretnego stanowiska pracy. Nie wystarczy przedstawienie pracownikowi ogólnych zasad BHP.
Pracownik powinien poznać między innymi:
- charakterystykę wykonywanej pracy,
- zagrożenia występujące na stanowisku,
- zasady bezpiecznej organizacji pracy,
- sposoby ochrony przed występującymi zagrożeniami,
- zasady korzystania ze środków ochrony indywidualnej,
- zasady bezpiecznej obsługi maszyn, urządzeń i narzędzi,
- zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych,
- zasady postępowania w przypadku wypadku przy pracy.
Instruktaż powinien mieć przede wszystkim praktyczny charakter i odnosić się do rzeczywistych warunków, w jakich pracownik będzie wykonywał swoje obowiązki.
Instruktaż stanowiskowy a zmiana warunków pracy
Instruktaż stanowiskowy może być również konieczny w przypadku zmiany warunków techniczno-organizacyjnych na stanowisku pracy.
Dotyczy to w szczególności zmian procesu technologicznego, organizacji stanowiska pracy, wprowadzenia nowych lub zmienionych maszyn, urządzeń i narzędzi albo zastosowania substancji mogących stwarzać zagrożenie.
W takim przypadku pracownik powinien zostać przygotowany do bezpiecznego wykonywania pracy w nowych warunkach. Zakres i czas trwania instruktażu powinny być dostosowane do rodzaju oraz zakresu wprowadzonych zmian.
Dokumentowanie instruktażu stanowiskowego
Odbycie instruktażu ogólnego oraz instruktażu stanowiskowego pracownik potwierdza na piśmie na karcie szkolenia wstępnego BHP.
Dokumentację szkolenia należy odpowiednio przechowywać w dokumentacji pracowniczej.
Dlaczego prawidłowy instruktaż jest tak ważny?
Instruktaż stanowiskowy jest nie tylko obowiązkiem wynikającym z przepisów BHP. Dobrze przeprowadzony instruktaż pozwala pracownikowi lepiej zrozumieć zagrożenia związane z wykonywaną pracą i właściwie przygotować się do jej bezpiecznego wykonywania.
Ma to szczególne znaczenie na stanowiskach robotniczych, gdzie niewłaściwe wykonanie czynności, nieprawidłowa obsługa maszyny czy lekceważenie zasad bezpieczeństwa może prowadzić do poważnego wypadku.
Dlatego instruktaż stanowiskowy powinien być rzeczywistym przygotowaniem pracownika do pracy, a nie tylko formalnością.
Potrzebujesz pomocy w zakresie BHP?
Jeżeli potrzebujesz przeprowadzenia szkoleń BHP dla swoich pracowników, przygotowania dokumentacji BHP lub kompleksowej obsługi firmy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zapraszamy do kontaktu.
Specjalista BHP – kompleksowa obsługa firm w zakresie BHP.
