Osoby kierujące pracownikami mają szczególną odpowiedzialność za organizację bezpiecznej pracy. Kierownik, mistrz, brygadzista czy inna osoba sprawująca bezpośredni nadzór nad pracownikami nie tylko wykonuje własne obowiązki, ale również organizuje pracę innych osób i ma wpływ na przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Z tego względu szkolenie okresowe dla osób kierujących pracownikami jest obowiązkowym elementem systemu szkoleń BHP.
Warto wiedzieć, kto dokładnie podlega temu obowiązkowi, kiedy należy odbyć pierwsze szkolenie oraz jak często trzeba je powtarzać.
Kto musi odbyć szkolenie okresowe dla osób kierujących pracownikami?
Przepisy dotyczące szkoleń BHP wskazują, że szkoleniu okresowemu podlegają pracodawcy oraz inne osoby kierujące pracownikami.
W szczególności dotyczy to:
- kierowników,
- mistrzów,
- brygadzistów,
- kierowników wydziałów,
- kierowników innych komórek organizacyjnych,
- osób sprawujących bezpośredni nadzór nad pracownikami,
- innych osób, którym powierzono zadania związane z kierowaniem pracownikami.
Nie decyduje więc wyłącznie nazwa stanowiska wpisana w umowie o pracę. Istotne jest przede wszystkim to, czy dana osoba faktycznie kieruje pracownikami i organizuje ich pracę.
Dlatego obowiązek szkolenia może dotyczyć również osoby, która formalnie nie jest zatrudniona na stanowisku „kierownika”, ale w praktyce nadzoruje pracę innych osób.
Czy kierownik musi mieć szkolenie BHP?
Tak.
Kierownik, który kieruje pracownikami, powinien odbyć szkolenie okresowe BHP przeznaczone dla pracodawców i innych osób kierujących pracownikami.
Dotyczy to zarówno osób kierujących pracownikami produkcyjnymi, jak i osób zarządzających zespołami w innych rodzajach działalności.
Szkolenie ma szczególne znaczenie, ponieważ osoba kierująca pracownikami odpowiada za prawidłową organizację pracy i powinna posiadać wiedzę pozwalającą na właściwe reagowanie na zagrożenia występujące podczas wykonywania pracy.
Jak często szkolenie BHP dla kierowników?
Szkolenie okresowe osób kierujących pracownikami należy przeprowadzać nie rzadziej niż raz na 5 lat.
Jest to minimalna częstotliwość określona w przepisach dotyczących szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pracodawca może jednak ustalić częstsze szkolenia, jeżeli wynika to z rodzaju i warunków wykonywanej pracy oraz poziomu występujących zagrożeń.
Oznacza to, że nie zawsze warto czekać pełne pięć lat. Jeżeli w przedsiębiorstwie następują istotne zmiany organizacyjne, technologiczne lub pojawiają się nowe zagrożenia, dodatkowe szkolenie może być bardzo dobrym rozwiązaniem.
Kiedy pierwsze szkolenie okresowe dla kierownika?
To jeden z ważniejszych terminów, o których powinien pamiętać pracodawca.
Pierwsze szkolenie okresowe osoby kierującej pracownikami należy przeprowadzić w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku, na którym osoba ta kieruje pracownikami.
Nie należy mylić tego terminu z terminem dotyczącym innych grup zawodowych.
Dla przykładu:
- osoby kierujące pracownikami – pierwsze szkolenie do 6 miesięcy,
- pracownicy robotniczy – pierwsze szkolenie do 12 miesięcy,
- pracownicy inżynieryjno-techniczni – pierwsze szkolenie do 12 miesięcy,
- pracownicy administracyjno-biurowi – pierwsze szkolenie do 12 miesięcy.
Jest to istotna różnica, o której warto pamiętać przy prowadzeniu dokumentacji szkoleń BHP.
Czym różni się szkolenie kierownika od szkolenia pracownika?
Zakres odpowiedzialności kierownika jest znacznie większy niż pracownika wykonującego określone zadania na swoim stanowisku.
Pracownik powinien przede wszystkim znać zasady bezpiecznego wykonywania własnej pracy.
Osoba kierująca pracownikami musi natomiast dodatkowo wiedzieć, jak organizować pracę podległego zespołu w sposób zapewniający bezpieczeństwo.
Dlatego szkolenie BHP dla osób kierujących pracownikami obejmuje między innymi zagadnienia związane z:
- oceną zagrożeń występujących w procesach pracy,
- oceną ryzyka zawodowego,
- organizacją bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
- ochroną pracowników przed zagrożeniami,
- obowiązkami pracodawcy i osób kierujących pracownikami,
- odpowiedzialnością za naruszenie przepisów BHP,
- postępowaniem w przypadku wypadku przy pracy,
- organizowaniem stanowisk pracy,
- stosowaniem środków ochrony indywidualnej i zbiorowej,
- reagowaniem na niebezpieczne zachowania pracowników.
Ramowy program szkolenia został ukierunkowany właśnie na aktualizację i uzupełnienie wiedzy dotyczącej oceny zagrożeń, kształtowania bezpiecznych warunków pracy oraz ochrony pracowników przed zagrożeniami.
Szkolenie BHP dla kierowników a odpowiedzialność za pracowników
Osoba kierująca pracownikami odgrywa bardzo ważną rolę w systemie bezpieczeństwa pracy.
Nawet najlepsze procedury BHP nie będą skuteczne, jeżeli nie są przestrzegane bezpośrednio na stanowisku pracy.
Kierownik lub brygadzista powinien więc potrafić między innymi:
- rozpoznać zagrożenie,
- odpowiednio zareagować na niebezpieczne zachowanie,
- egzekwować stosowanie środków ochrony indywidualnej,
- właściwie organizować pracę zespołu,
- reagować na awarie,
- zapewnić właściwe postępowanie w przypadku wypadku,
- przekazywać pracownikom informacje dotyczące bezpieczeństwa.
Dlatego szkolenie okresowe dla kierowników i brygadzistów powinno mieć przede wszystkim praktyczny charakter.
Czy brygadzista musi mieć szkolenie okresowe BHP?
Tak, jeżeli w ramach swoich obowiązków kieruje pracownikami.
Przepisy wymieniają brygadzistów wprost jako przykład osób kierujących pracownikami.
Oznacza to, że brygadzista nie powinien być traktowany wyłącznie jako doświadczony pracownik produkcyjny. Jeżeli organizuje pracę innych osób i sprawuje nad nimi nadzór, powinien odbyć odpowiednie szkolenie okresowe BHP dla osób kierujących pracownikami.
Podobnie należy podejść do mistrzów i kierowników zmian.
W jakiej formie odbywa się szkolenie okresowe dla kierowników?
Szkolenie okresowe dla osób kierujących pracownikami może być przeprowadzone w formie:
- kursu,
- seminarium,
- samokształcenia kierowanego.
Forma szkolenia powinna odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach oraz programowi szkolenia.
Istotne jest również to, aby szkolenie nie było jedynie formalnością.
Program powinien zostać dostosowany do rodzaju i warunków pracy wykonywanej przez uczestników. Organizator szkolenia powinien również posiadać odpowiednią dokumentację oraz zapewnić właściwe warunki do przeprowadzenia szkolenia.
Czy szkolenie BHP dla kierowników może odbyć się online?
W przypadku osób kierujących pracownikami przepisy dopuszczają między innymi formę samokształcenia kierowanego.
Nie oznacza to jednak, że samo przesłanie pracownikowi materiałów szkoleniowych lub prezentacji można automatycznie uznać za prawidłowo przeprowadzone szkolenie.
Samokształcenie kierowane powinno umożliwiać uczestnikowi zdobycie, aktualizację lub uzupełnienie wymaganej wiedzy i umiejętności.
Dlatego przy wyborze szkolenia online warto zwrócić uwagę na jego organizację, program, sposób realizacji oraz dokumentację.
Czy szkolenie okresowe kierownika jest tym samym co instruktaż stanowiskowy?
Nie.
Instruktaż stanowiskowy ma przygotować pracownika do bezpiecznego wykonywania pracy na konkretnym stanowisku.
Szkolenie okresowe ma natomiast aktualizować i ugruntowywać wiedzę z zakresu BHP oraz zapoznawać uczestników z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi.
Jeżeli więc osoba zostaje zatrudniona jako kierownik i będzie kierowała pracownikami, nie można zastąpić wymaganego szkolenia okresowego zwykłym instruktażem stanowiskowym.
Dlaczego szkolenie kierowników jest tak ważne?
Wypadki przy pracy często nie wynikają wyłącznie z awarii maszyny czy niewłaściwego działania urządzenia.
Przyczyną może być również nieprawidłowa organizacja pracy, brak nadzoru, niewłaściwe przygotowanie pracownika do wykonywania zadania czy tolerowanie niebezpiecznych zachowań.
Osoba kierująca pracownikami ma bezpośredni wpływ na te elementy.
Dlatego szkolenie BHP dla kadry kierowniczej powinno rozwijać nie tylko znajomość przepisów, ale również umiejętność praktycznego stosowania zasad bezpieczeństwa w codziennym zarządzaniu zespołem.
Co grozi za brak aktualnego szkolenia BHP?
Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom wymagane szkolenia BHP. Szkolenia odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
Brak wymaganego szkolenia okresowego może oznaczać naruszenie obowiązków pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Warto dlatego prowadzić ewidencję terminów szkoleń i planować ich przeprowadzenie z odpowiednim wyprzedzeniem.
Nie należy czekać do ostatniego dnia ważności poprzedniego szkolenia.
Najczęściej zadawane pytania
Jak często kierownik musi mieć szkolenie BHP?
Szkolenie okresowe dla osoby kierującej pracownikami należy przeprowadzać nie rzadziej niż raz na 5 lat.
Czy brygadzista musi mieć szkolenie okresowe?
Tak, jeżeli w ramach swoich obowiązków kieruje pracownikami. Brygadziści są wprost wskazani w przepisach jako przykład osób kierujących pracownikami.
Kiedy kierownik powinien odbyć pierwsze szkolenie okresowe?
Pierwsze szkolenie okresowe należy przeprowadzić w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku, na którym kieruje pracownikami.
Czy szkolenie BHP kierownika można zrobić online?
Możliwa jest forma samokształcenia kierowanego, o ile szkolenie spełnia wymagania określone w przepisach dotyczących organizacji i realizacji szkoleń BHP.
Czy mistrz również musi odbyć szkolenie okresowe?
Tak. Mistrz, który kieruje pracownikami, należy do grupy osób objętych obowiązkiem szkolenia okresowego.
Podsumowanie
Szkolenia okresowe dla osób kierujących pracownikami są obowiązkowym elementem systemu BHP. Dotyczą między innymi kierowników, mistrzów i brygadzistów oraz innych osób, które faktycznie kierują pracownikami.
Pierwsze szkolenie okresowe należy przeprowadzić w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku kierowniczym, a kolejne szkolenia powinny odbywać się nie rzadziej niż raz na 5 lat.
Dobrze przygotowane szkolenie okresowe BHP dla kierowników powinno uwzględniać nie tylko przepisy, ale również rzeczywiste zagrożenia występujące w przedsiębiorstwie oraz odpowiedzialność osób organizujących i nadzorujących pracę.
Potrzebujesz szkolenia BHP dla osób kierujących pracownikami?
Jeżeli w Twojej firmie pracują kierownicy, mistrzowie, brygadziści lub inne osoby odpowiedzialne za organizację i nadzór nad pracą zespołów, warto zadbać o terminowe przeprowadzenie wymaganych szkoleń okresowych.
Szkolenie powinno być dostosowane do rodzaju działalności przedsiębiorstwa, charakteru pracy oraz zagrożeń występujących na nadzorowanych stanowiskach.
